Coördinatie van zorg is geen oplossing, integendeel.

Vanaf 2009 tot eind dit jaar zullen er nagenoeg zo’n 400 nieuwe coördinatoren in de gemeenten werken. Coördinatoren die aangesteld worden om de wettelijke regietaak die de gemeenten hebben op het gebied van zorgcoordinatie uit te voeren. Deze coordinatoren sturen het Centrum voor Jeugd en Gezin aan. Soms in combinatie met ander coordinatiewerkzaamheden zoals voor een zorgnetwerk. Stel dat deze coördinatoren allemaal voor 0.5 fte werkzaam zijn en ingeschaald in schaal 10 (meestal 11). Dan hebben we het landelijk over 12 miljoen euro per jaar wat we besteden aan coördinatie.

Wat krijgen we nu voor dat geld?

Een willekeurige opsomming van de taken: Maakt afspraken/stemt af met het management van de kernpartners ten aanzienvan de praktische inzet van professionals voor de fysieke inlooppunten en de backoffice; optimaliseren van de werkprocessen in relatie tot de afspraken die in CJG-verbandworden gemaakt; vergewist zich van de inzet en inbreng van partners en op de resultaten van desamenwerking en koppelt dit terug aan de partners; is aanspreekpunt voor de medewerkers in de frontoffices van de gemeente Rhedenen de backoffice; is verantwoordelijk voor het relatiebeheer tussen de betrokken partners in het CJG; is aanspreekpunt van en zorgt voor afstemming tussen de procesmanagers; signaleert problemen bij strijdige doelen en belangen van de inhoudelijkuitvoerenden in de hulpverlening vanuit het CJG;  draagt zorg voor de registratie van vragen en maakt hierin een vertaalslag richtinghet aanbod;  draagt zorg voor de planning en de organisatie van de frontoffices; heeft structureel overleg met de beleidsmedewerker CJG van de gemeente.

Waarom eigenlijk zorgcoordinatie?

Volgens bijvoorbeeld Spectrum CMO heeft coördinatie van zorg als doel dat ouders de problemen (weer) aan kunnen en grip hebben op hun gezinsleven, zodanig dat het kind niet (meer) wordt bedreigd in zijn ontwikkeling. Omdat de zorg gecoördineerd is, worden mogelijke escalaties tijdig gesignaleerd en kan er tijdig worden inge- grepen, zodat een daadwerkelijke escalatie wordt voorkomen. Subdoelen:

• Meer effectieve zorg: betere aansluiting van de zorgdoelen op eigen behoeften en vragen van het gezin.
• Meer vertrouwen in hulpverleners. Het gezin heeft minder weerstand tegen zorg en maakt beter gebruik van zorg.
• Meer efficiënte zorg: verschillende instellingen stemmen op elkaar af waardoor lacunes en/of overlap voorkomen wordt en waardoor de kwaliteit van de zorg versterkt kan worden.
Coördinatie verbloemt de handelingsverlegenheid van hulpverleners
Veel van wat er ten behoeve van een plan van aanpak wordt besproken tussen hulpverleners en uitgevoerd door verschillende hulpverleners heeft iatrogene schade in zich. Anders gezegd, we voegen door onze werkwijze meer schade toe. Veel van de problemen die we denken op te lossen zijn door onszelf geconstrueerde problemen.   Daar wordt een zorgcoördinator voor ingezet. Deze doet in feite niet meer en niet minder wat anderen (nog) nalaten te doen:

  • Professionals overleggen nog immer vanuit hun eigen domein en zijn niet in staat overstijgend te handelen en andere dingen te doen die mensen in complexe situaties nodig hebben: Een werkwijze die recht doet aan begrippen als “taakverbondenheid”, “geduld en volharding”, “passende aanpak” en “scharrelruimte”;
  • Professionals zijn niet in staat elkaar aan te spreken op afspraken die men heeft gemaakt en zich daaraan te houden, omdat ze zichzelf en elkaar daartoe niet legitimeren;
  • Professionals zijn onzeker over de te nemen verantwoordelijkheid in complexe casuïstiek en zijn huiverig om de regie of het initiatief te nemen;
  • Professionals gebruiken geen – om voor hen moverende redenen – reeds effectief gebleken systemen die als hulpmiddel voor snel overleg, afstemming en efficiënt werken zorgen (verwijsindex, oggz-monitor)

Als professionals het bovenstaande wel zouden leren en doen, is er alleen coördinatie nodig op casusniveau. Die zit meestal al in de rol van de hulpverlener, de casushouder.

Mijn conclusie is dan ook dat met de huidige uitvoering van de zorgcoördinatie taken door een functionaris, – de gemeente – juist zaken in stand houden en daarmee creëren we meer problemen dan we oplossen.

Is er een oplossing ?

Jazeker wel!! Daarover zo meer!